Lỗi cảm biến áp suất và nhiệt độ máy nén khí: Cách xử lý từ chuyên gia

Chào anh em, những người đang trực tiếp vận hành “trái tim” của nhà xưởng! Trong hơn 10 năm đi thực tế bảo trì hệ thống khí nén, tôi đã chứng kiến không ít cảnh anh em phải dừng toàn bộ dây chuyền sản xuất chỉ vì một cái cảm biến bé bằng ngón tay “dở chứng”.

Cảm biến áp suất và cảm biến nhiệt độ máy nén khí đóng vai trò như hệ thần kinh của máy. Chúng giám sát, gửi tín hiệu về bo mạch điều khiển để đảm bảo máy chạy đúng dải áp suất và không bị “cháy” vì quá nhiệt. Khi hệ thần kinh này gặp lỗi, nhẹ thì máy báo lỗi giả, nặng thì máy không thể khởi động hoặc chạy sai thông số, gây hư hỏng nghiêm trọng cho cụm nén.

Bài viết này, Daumaynenkhi.com.vn sẽ bóc tách thực tế các lỗi thường gặp nhất ở bộ đôi cảm biến này, giúp anh em kỹ thuật và chủ xưởng bắt đúng bệnh, sửa đúng chỗ để máy vận hành êm ái.

Vai trò sống còn của cảm biến nhiệt độ và áp suất

Trong một hệ thống máy nén khí trục vít, cảm biến nhiệt độ thường được đặt ở đầu ra của cụm nén để kiểm soát nhiệt độ máy nén khí lúc vận hành. Nếu nhiệt độ vượt ngưỡng an toàn (thường là trên 100°C), cảm biến sẽ báo tín hiệu để máy dừng khẩn cấp.

Cảm biến áp suất lại có nhiệm vụ đo áp lực khí trong bình dầu và đường ống xả. Nó quyết định khi nào máy nén chạy có tải (load) và khi nào chạy không tải (unload). Nếu cảm biến này sai lệch, máy sẽ chạy liên tục không nghỉ (gây tốn điện) hoặc không lên đủ áp cho sản xuất.

Các lỗi thường gặp ở cảm biến nhiệt độ máy nén khí

Lỗi liên quan đến nhiệt độ máy nén khí là nguyên nhân số 1 khiến máy dừng đột ngột (trip). Dưới đây là các tình huống thực tế:

Lỗi báo “High Temperature” giả

Anh em sờ tay vào vỏ máy thấy vẫn mát, nhưng màn hình lại báo lỗi quá nhiệt.

• Nguyên nhân: Cảm biến nhiệt độ (thường là loại PT100 hoặc NTC) bị hỏng linh kiện bên trong, dẫn đến sai lệch trị số điện trở.

• Xử lý: Dùng đồng hồ vạn năng đo điện trở của cảm biến ở nhiệt độ môi trường và so sánh với bảng thông số của hãng. Nếu lệch quá nhiều, hãy thay mới.

Lỗi nhiệt độ báo không ổn định (nhảy số)

Con số hiển thị trên màn hình nhảy liên tục từ 70°C lên 110°C rồi lại tụt xuống.

• Nguyên nhân: Lỏng giắc cắm, đứt ngầm dây tín hiệu hoặc tiếp điểm tại cầu đấu bo mạch bị oxy hóa.

• Xử lý: Kiểm tra lại toàn bộ đường dây từ cảm biến về bo mạch, vệ sinh các tiếp điểm bằng dung dịch chuyên dụng.

Các lỗi thường gặp ở cảm biến áp suất

Cảm biến áp suất thường bền hơn cảm biến nhiệt độ nhưng một khi lỗi sẽ gây ra hiện tượng máy chạy “ngáo” áp suất:

Máy không chạy tải (Unload liên tục)

Mặc dù áp suất trong đường ống đã tụt sâu nhưng máy vẫn không chịu đóng tải để nén khí.

• Nguyên nhân: Cảm biến áp suất bị tắc nghẽn lỗ thu tín hiệu do cặn dầu bẩn hoặc báo sai thông số khiến bo mạch hiểu lầm áp suất vẫn còn cao.

• Xử lý: Tháo cảm biến, vệ sinh lỗ thu áp bằng khí nén hoặc dung dịch tẩy rửa nhẹ. Nếu không hết, cần kiểm tra lại cài đặt trên bo mạch hoặc thay cảm biến.

Lỗi “Sensor Fault” hoặc áp suất hiển thị 0.0 bar

• Nguyên nhân: Đứt dây nguồn cấp cho cảm biến (thường là nguồn 24VDC) hoặc cảm biến bị cháy linh kiện do chập điện.

• Xử lý: Đo điện áp cấp tại đầu giắc cảm biến. Nếu có nguồn mà không có tín hiệu phản hồi (thường là 4-20mA hoặc 0-5V), chắc chắn cảm biến đã hỏng.

Mối liên hệ giữa chất lượng dầu bôi trơn và tuổi thọ cảm biến

Có một sự thật mà ít anh em chú ý: Dầu bôi trơn kém chất lượng chính là “kẻ giết người thầm lặng” đối với các loại cảm biến.

Khi anh em dùng loại dầu có oxidation stability (độ bền oxy hóa – khả năng chống lại sự phản ứng của dầu với oxy ở nhiệt độ cao) kém, dầu sẽ nhanh chóng bị biến chất, tạo ra cặn keo (varnish). Các lớp cặn này bám dính vào đầu cảm biến nhiệt độ, làm chậm khả năng phản ứng hoặc tạo lớp cách nhiệt khiến cảm biến đo sai nhiệt độ máy nén khí.

Hơn nữa, nếu dầu có khả năng demulsibility (khả năng tách nước – giúp dầu và nước không bị nhũ tương hóa) kém, hơi nước ngưng tụ sẽ lẫn trong dầu và đi vào lỗ thu áp của cảm biến áp suất, gây oxy hóa và làm hỏng mạch điện tử bên trong cảm biến.

Vì vậy, để bảo vệ hệ thống cảm biến, anh em nên sử dụng các dòng dầu bôi trơn cao cấp gốc PAO (dầu tổng hợp toàn phần có cấu trúc phân tử đồng nhất). Dầu gốc PAO giúp kiểm soát nhiệt độ cực tốt nhờ viscosity (độ nhớt) ổn định, giảm thiểu tối đa tình trạng báo lỗi nhiệt độ ảo do dầu quá nóng.

Bảng so sánh 8 tiêu chí: Cảm biến áp suất vs Cảm biến nhiệt độ

Dưới đây là bảng tổng hợp giúp anh em dễ dàng phân loại và quản lý phụ tùng trong kho:

Hướng dẫn kiểm tra cảm biến tại xưởng cho anh em kỹ thuật

Nếu máy báo lỗi liên quan đến cảm biến, anh em đừng vội mua mới ngay. Hãy thử các bước sau:

1. Vệ sinh tiếp điểm: 60% lỗi cảm biến đến từ việc lỏng giắc hoặc bẩn đầu đấu dây.

2. Đo thông số: Dùng đồng hồ VOM đo giá trị thực tế. Với cảm biến nhiệt PT100, ở 30°C điện trở khoảng 111 Ohm. Với cảm biến áp suất, đo dòng tín hiệu 4-20mA.

3. Hoán đổi thử nghiệm: Nếu xưởng có hai máy giống nhau, hãy đổi cảm biến từ máy chạy tốt sang máy lỗi để xác định chính xác nguyên nhân do cảm biến hay do bo mạch.

Nếu anh em đang sử dụng các dòng máy nén khí trục vít đời mới, hãy lưu ý các thông số cài đặt trong phần mềm quản lý, đôi khi chỉ cần reset lại dải đo (calibration) là cảm biến có thể hoạt động chính xác trở lại.

Đối với các hệ thống máy nén khí công nghiệp hoạt động 24/7, tôi khuyên anh em nên dự phòng ít nhất 1 bộ cảm biến trong kho. Nếu chưa có điều kiện mua mới hoặc cần hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu, anh em có thể tham khảo phương án máy nén khí trục vít chất lượng cao hoặc dịch vụ cho thuê để đảm bảo sản xuất không bị gián đoạn.

FAQ – Những câu hỏi thường gặp

Hỏi: Tôi có thể dùng cảm biến nhiệt độ của hãng khác thay vào được không?

Trả lời: Có thể, miễn là cùng chủng loại (ví dụ cùng là PT100) và cùng dải đo. Tuy nhiên, anh em cần kiểm tra kỹ ren kết nối và kiểu giắc cắm.

Hỏi: Tại sao nhiệt độ máy nén khí hiển thị trên màn hình luôn cao hơn thực tế 5-10 độ?

Trả lời: Có thể đầu cảm biến bị bám cặn dầu. Anh em hãy tháo ra vệ sinh. Nếu vẫn bị, hãy kiểm tra cài đặt “Offset” trên bo mạch điều khiển để bù trừ sai số.

Hỏi: Cảm biến áp suất có cần bảo trì định kỳ không?

Trả lời: Có. Khoảng 6 tháng một lần, anh em nên tháo ra xịt sạch lỗ thu áp và kiểm tra đường dây tín hiệu để tránh bị chuột cắn hoặc mục nát do dầu mỡ.

Lời kết

Cảm biến tuy nhỏ nhưng lại giữ trọng trách cực lớn. Hiểu rõ các lỗi thường gặp của cảm biến áp suất và nhiệt độ máy nén khí sẽ giúp anh em chủ động hơn trong việc bảo trì, tránh những hỏng hóc nặng cho cụm nén.

Đừng quên rằng, một chế độ bảo dưỡng tốt với loại dầu bôi trơn phù hợp chính là cách tốt nhất để bảo vệ hệ thống cảm biến. Nếu anh em cần tư vấn sâu hơn về kỹ thuật hoặc các loại dầu máy nén khí chuyên dụng, hãy liên hệ ngay với chúng tôi!